Son yüzyılın en önemli buluşu olarak kabul edilen İnternet, global olarak önemli ve daha hızlı bir gelişme trendi içine girmiş durumda. Analitik düşünme sistemlerinin modellendiği dünyamızda, en son uzantılarımız artık .com, .net, .org vb olmaya devam ediyor. Hepimiz isimlerimiz, kimliklerimiz ve yaratıcılıklarımızın sonuna .com u yerleştiriyoruz. Ve sanal dünyada yine mail adreslerimiz kadar sonlu ziyaretlerimize devam ediyoruz.

Türkiye’ de son 3 ayda, site trafiklerinde yaklaşık % 10’luk bir artış söz konusudur. Bunun iki önemli göstergesi olabilir :

1- Kullanıcı sayısında bir artış yaşanmaktadır.
2- Kullanıcılar internette daha fazla vakit geçirmeye ve daha fazla sayfayı ziyaret etmeye devam etmektedir.

Her ikisi de potansiyel gücün artması adına tetikleyici unsurlardır.


2004 senesi sonunda 6,5 milyon kullanıcıya ulaşıldığı tahmin edilmektedir ve DİE tarafından da deklare edilen bir sayıdır. 2005 yılındaki bu artış hızının devam etmesi, kullanıcı sayısının sene sonunda 10 milyon kişiye ulaşacağı ve hatta geçebileceği sinyalini vermektedir. Bu durum, daha çok reklamverenin mecraya giriş yapmasını sağlarken, reklamveren sayısındaki artış da mecranın gelişmesi yönünde bir itici güç oluşturmaktadır.

Bu bağlamda, Dünya’ da olduğu gibi, Türkiye’ de de internet reklamcılığı yeniden yükselen bir değer. Ülkemizde, 2005 yılının ilk 6 ayındaki reklamveren, kampanya ve ciro artışı dikkat çekmektedir. Toplam reklam harcaması olarak hala tatmin edici olmasa da 2004 yılının ilk altı ayına oranla % 35 - % 40 lık bir büyüme söz konusu.

Bütçeler İçerik ve Komünite Sitelerine Doğru Kayıyor

2003-2004 senelerine kadar, genel eğilim büyük ve yüksek trafikli sitelerin kullanılmasından yanaydı. Ancak son dönemlerde daha spesifik sitelere bir kayış olduğu görülmektedir. Bu da içerik ve kullanıcıların aktif olmasının önemini gündeme getirmiştir.

2003 senesinde toplam internet reklam harcamasından % 8 lik pay alan orta ve küçük ölçekli sitelerin payı 2004 senesinde % 20 seviyelerine yükselmiştir. 2005 senesinde bu oranın % 30 seviyelerine çıkması beklenmektedir.

İlk 6 Ayda “Dikkat Çeken” Reklam verenler

Bu senenin ilk 6 ayında, yaptıkları kampanyalar ile internette sıklıkla yer alan firmalar :

Finans : Akbank, Finansbank, Garanti Bankası, İş Bankası

Bu kategoride genel olarak tüm finans kuruluşları belirli büyüklükte reklam çalışmaları yapmaktalar. Ancak bu 4 banka kampanya sayısı, kampanyada kullanılan siteler ve mecrada yarattıkları etki açısından dikkat çekmiştir.

Otomotiv : Ford, Mitsubishi, Volvo, Hyundai, Nissan, Mercedes

Genel olarak dönemsel kampanyaların yanısıra, yapmış oldukları yaratıcı çalışmalar ile bu senenin en aktif sektörlerinden biri olmuştur.

GSM : Avea, Telsim, Turkcell, Nokia

Gsm sektörü, geçen senelerde olduğu gibi bu sene de internet reklamcılığının lokomotifi olmaya devam ediyor. Hizmet ve ürün tanıtım kampanyalarını, son derece geniş bir yelpazede sitelerde gözlemliyoruz.

Eğlence : UIP, Warner Bros, Umut Sanat

Son iki senedir, film bannerlarını neredeyse tüm sitelerde görmekteyiz. İnternet reklamcılığının en önemli oyuncularından biri oldular.

Gıda (yiyecek,içecek) : Heineken, Milka, Danone, Pınar, Foster’s, Efes Pilsen, Doritos, Çerezos, Nescafe, Ülker

Son derece creative çalışmalarla ilk 6 ayı başarıyla geçiren reklamverenlerden göze batanları. Almış oldukları geri dönüşler de son derece tatmin edici seviyelerde. Olumlu yansımalarını, oyunun tüm oyuncuları tarafından duymaktayız.

Spor : Nike, Adidas, Kinetix, Jump

Son dönemlerde sitelerde sıklıkla rastladığımız markalar. Nike’ ın, kampanya frekansı ve büyüklüğü olarak, interneti daha yoğun kullandığı görülmektedir.

Kişisel Bakım : Braun, Philips, Gilette

Bu 3 firmada ilk 6 aydaki çalışmaları ile dikkat çekmiştir. Özellikle Braun, yapmış olduğu streaming video kullanımlı kampanyası ile genel olarak farklılaşmayı başarmıştır.

Ulaşım : KLM, AtlasJet

KLM internetin kilometretaşlarından bir diyebiliriz. Senelik iletişimi içerisinde sürekli bir kullanım söz konusu. AtlasJet de bu senenin büyük oyuncularından biri olmaya aday.

Gelişen ve Değişen Reklam Modelleri

2000 li yıllarda banner creativelerde .gif teknolojisinin ötesine geçemez ve interneti görüntülemekte sorunlar yaşarken, günümüzde TV de yayınlanan reklam filmlerini internette de izleyebilir bir duruma geldik.

Gelişen ve değişen teknolojiler ile etkileşimli banner, sayfa giydirme (page skin), daha büyük bannerlar (300x250, 400x600, 728x90 vb), streaming video, oyun gibi markaları farklılaştırabilecek reklam modelleri kullanılmaya başlandı. Global bir sisteme dahil olduğu için Türk İnternet Reklamcılığı’ nın kısa sürede bu adaptasyonları sağlayabilmesi son derece sevindiricidir.

İnternet reklamcılığının temeli olan bannerların dönemsel olarak belli standartlar (boyut, ölçü vb) da olmasına yönelik, İnternet Reklamları Standartları Derneği nin kurulma çalışmalarına başlanmıştır. Dernek aynı zamanda reklam gösterilme, ölçümleme konularında da tavsiyelerde bulunacak ve reklamvereni internet konusunda bilgilendirici faaliyetlerde bulunacaktır.

En Etkin Ölçümlenebilen Mecra

Sürekli olarak bir kavram karmaşasının yaşandığı bir konudur ölçümleme. Eğer bir internet kampanyası yapıyorsak 4 ana nedenimiz olabilir :

1- Görünürlük (marka, hizmet, ürün vb max seviyede görüntülenmesi)
2- Trafik (hedef kitlenin siteye yönlenmesi, yani reklamın tıklanması ve siteye yönlenmesi)
3- CRM - Data Oluşturma (Siteyi ziyaret edenlerin bilgilerinin toplanması ve ileride kullanılabilmesi için data tarlası oluşturulması)
4- Satış

Ve bu nedenlerin yani reklamın ölçümlenmesi, internet ortamında online olarak gerçekleştirilebilmektedir. Burada bir noktayı vurgulamakta fayda görüyorum: Site Server ve Ad Server ayrımının net yapılamaması. İnternet reklamında önemli olan değer, reklamın kaç defa gösterildiğidir. Zaten fiyatlandırma sistemi de bu temel üzerine kurulmuştur. Siteler reklamın gösterilme ve sayılma işlemini kendi adserverlarından yaptıkları gibi aynı zamanda dışardan sayılamasına da olanak tanımaktadırlar.

Bu konuda üretilmiş Zapadserver vb. bağımsız ve eşzamanlı çalışan farklı yazılımlar da bulunmaktadır. Yani yayına çıkıldığı an reklam, site ve bağımsız başka bir adserver tarafından sayılabilir. Buna reklamveren tarafından 3. bir sistem de entegre edilebilir. 3. entegrasyon daha çok click sayılarına yönelik olmalıdır. İnternet reklamı 3 farklı noktadan sayılabilir ve doğrulanabilir bir yapıya sahiptir.

Reklamın yayına girip görüntülenmesi ve clicklenmesinin ardından oluşan diğer parametreler de, farklı uzantılar tanımlanıp reklamverenin kendisi tarafından takip edilebilir. Yani reklam gösteriminin ne kadar data, üye, satış vb parametreye dönüştüğü anlık olarak ölçümlenebilir. Sonuçta sitelerin kendi site serverlarından ya da counter (sayaç) programlarından açıkladıkları sayfa gösterilme rakamı bir aşamaya kadar önemlidir ve kampanyaya çıkıldıktan sonra önemini yitirmektedir. Önemli olan gösterimin neye dönüştüğüdür.

İnternet Reklamında Başarılı Olmak İçin Bazı Öneriler

• İnternete özgün ve interaktif kampanyaların kurgulanması
• Hedeflerin doğru saptanması
• Medya planlama kurgusunun doğru olması
• Creative çalışmalar ve site seçimine dikkat edilmesi
• Kampanyanın sürekli takip edilmesi(Kontrollü Kampanya)
• Post Analiz (Geri dönüşlerin düzenli olarak raporlanması)


Sonsöz

Nüfusunun yarısının 25 yaşının altında olduğu ülkemizde, bilgisayar ve internet artık bir lüks olmaktan çıkıp vazgeçilmez haline geline gelmiştir. Hergün bu sanal dünyaya yeni kullanıcılar dahil olmaktadır. İnternet, hala fırsatların olduğu ve olacağı bir yapı. Bu yapıdan korkmadan onu keşfetmeye çalışmak, içine girmek ve anlamak gerekli. Son yüzyılın en önemli buluşu olarak kabul edilen bu yapı içinde yerinizi doğru ve anlamlı bir şekilde oluşturmanızı ve sürekli geliştirmenizi tavsiye ederim.

Kaynak: www.xing.com