Elektronik ortamda iletişim kurarken gönderilen bilgi ve belgelerin, ticari ya da resmi işlemlerin bağlayıcı olabilmesi, imza şartını getirmektedir. Bunu Internet ortamında sağlayan mekanizmaya elektronik imza denmektedir.
Bu anlamda elektronik imzanın normal bir imzadan, uygulama, amaç ve işlerlik açısından hiçbir farkı yoktur. Fark sadece, biri kağıda atılırken, diğeri elektronik ortamda kripto edilmiş dijital bir şifredir. Bir belgenin hangi kişi ya da kuruma ait olduğunu gösteren ve sahibi olduğu kişiyi bağlayan (tıpkı normal imza gibi) hukuki bir uygulamadır.
5070 sayılı Elektronik İmza Yasası´nda güvenli elektronik imza, münhasıran imza sahibine bağlı olan, sadece imza sahibinin tasarrufunda bulunan güvenli elektronik imza oluşturma aracı ile oluşturulan, nitelikli elektronik sertifikaya dayanarak imza sahibinin kimliğinin tespitini sağlayan, imzalanmış elektronik veride sonradan herhangi bir değişiklik yapılıp yapılmadığının tespitini sağlayan imzadır şeklinde tanımlanmaktadır.
Elektronik imza işlemlerinin uygulanma ve denetimi konularındaki sorumluluk aynı yasayla Telekomünikasyon Kurumu´na verilmiş durumda. Yani e-imza kullanmak isteyen tüm kişi ve kurumlar Telekomünikasyon Kurumu´nun onay verdiği kuruluşlar aracılığı ile elektronik imza sözleşmesi yapabilecekler.
Elektronik imza Internet ortamında genel olarak şu 3 temel amacı yerine getirmektedir:
Veri bütünlüğü: Verinin izin alınmadan ya da hata ile değiştirilmesini, silinmesini veya veriye ekleme-çıkarma yapılmasını önlemek,
Kimlik doğrulama ve onaylama: İster ticari ya da hukuki, isterse kişisel tüm mesaj ve bilgilerin, mesaj sahibine ait olduğunu ve geçerliliğini sağlamak,
İnkar edilemezlik: Kişi veya kurumların elektronik ortamda gerçekleştirdikleri işlemleri inkar etmelerini önlemek.
Gerek e-devlet dönüşüm sürecinde, gerekse iş yaşamının Internet ortamına kaydırılıp, kişisel ve kurumsal tüm işlemlerin web siteleri aracılığıyla yapılması projesi, e-imza uygulamasının gerekliliğini ortaya çıkarmaktadır. Örneğin kamu alanındaki,
Kurumlararası iletişim (Üniversiteler, Emniyet Müdürlükleri, Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Müdürlükleri vs.)
Sosyal güvenlik uygulamaları (SSK, Bağ-Kur, Emekli sandığı, özel sandık ve sigortalar)
Sağlık uygulamaları ( sağlık personeli, hastaneler, eczaneler)
Vergi ödemeleri
Elektronik oy verme işlemleri
Ve her türlü kişisel başvurular (ÖSS, LGS, KPSS, LES, pasaport vb) ile,
İş ya da ticaret alanındaki,
Kişisel ya da kurumsal Internet bankacılığı
İhracat ve ithalat gibi dış ticaret işlemleri
Sigortacılık işlemleri
Kağıtsız ofisler
e-Pazarlama ve e-Satış
e-Sözleşmeler
e-Sipariş
e-Tedarik ve müşteri ilişkileri
Vergi ödemeleri
gibi tüm uygulamalar, güvenli bir e-imza yapılanması ile geçerliliğini koruyacaktır. Önümüzdeki yıllarda gittikçe yaygınlaşıp zorunlu hale gelecek e-dönüşüm uygulamaları nedeniyle ticaret ve kamusal yaşamın vazgeçilmez bir öğesi olacaktır e-imza. Bu konuda geç davranmak sadece yasal zorunluluk anlamında değil, Internet ortamına aktarılan iş süreçlerinde de ciddi maddi kayıplar (Güvenlik ve verilerin korunması açılarından) yaratabilecektir.
Elektronik imza yasasını incelemek için www.tk.gov.tr/eimza/eimza_yasasi.htm adresini, e-imza ile ilgili mevzuatı takip etmek için de, www.e-imza.gen.tr adresini ziyaret edebilirsiniz.